Zagadka 1

Nieodłącznym elementem przygotowania wigilijnego stołu było siano wkładane pod biały obrus. Symbolizowało ono żłóbek, ale jego główne zadanie to magiczne zapewnienie dobrobytu i zdrowia inwentarzowi w nowym roku. Wieczerza mogła się rozpocząć dopiero po ujrzeniu na niebie pierwszej gwiazdki, która była religijnym sygnałem do przełamania się opłatkiem i rozpoczęcia postnej uczty.

Wieczerza wigilijna była pełna wróżb. Na stole musiała znaleźć się parzysta liczba potraw (np. dwanaście), by uniknąć nieszczęścia, a ich skosztowanie zapewniało pomyślność. Po uczcie popularnym zwyczajem było, że niezamężne dziewczęta wróżyły sobie męża, na przykład poprzez nasłuchiwanie szczekania psów – kierunek dźwięku wskazywał, skąd nadejdzie kawaler.

Okres świąteczny wypełniało kolędowanie, czyli odwiedzanie domów przez grupy z symbolicznymi rekwizytami (gwiazda, Turonia, szopka). Składali życzenia w zamian za datki, co miało zapewniać pomyślność gospodarzom. Drugiego dnia świąt, w dzień św. Szczepana, kultywowano zwyczaj obrzucania się ziarnem (najczęściej owsem lub pszenicą) – gest ten miał zapewnić obfite plony w nadchodzącym roku i był reliktem dawnych obrzędów płodności.

Zdjęcie zaczerpnięte w dniu 15.12.2025r. z https://ciekawostkihistoryczne.pl/2018/12/21/boze-narodzenie-w-przedwojennej-polsce-jak-wtedy-przygotowywano-sie-do-swiat/
oprac. Marta Koszela